AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI AUDİTORLAR PALATASI

Ümummilli  liderimiz  Heydər Əliyev tərəfindən  imzalanmış  “Auditor  xidməti haqqında” 1994-cü il 16  sentyabr  tarixli  882  nömrəli  Azərbaycan  Respublikası  Qanununa görə,  ölkə  ərazisində auditor xidmətinin dövlət  tənzimlənməsini təşkil etmək;  bu sahədə olan və  Azərbaycan Respublikasında  auditor xidmətinin inkişafının  təkmilləşdirilməsinə  yönəlmiş  normativ  aktların  layihələrini, tədbirlər sistemini  hazırlamaq;  dövlətin, təsərrüfat  subyektlərinin və  auditorların  (auditor təşkilatlarının)  mənafelərini müdafiə  etmək;  öz  fəaliyyətində  “Auditor  xidməti haqqında”  Qanundan, digər  qanunvericilik  və  normativ hüquqi  aktlardan irəli gələn  tələblərə  auditorlar (auditorlar təşkilatları)  tərəfindən riayət  edilməsinə  nəzarət  etmək  məqsədilə yaradılmış Azərbaycan  Respublikası Auditorlar  Palatasının fəaliyyəti onun Əsasnaməsi  ilə tənzimlənir.

“Azərbaycan Respublikasının Auditorlar Palatası  haqqında” Əsasnamə Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin 1995-ci il 19 sentyabr  tarixli 1115 nömrəli  qərarı ilə təsdiq edilmişdir.

Qanunvericiliyə görə, Azərbaycan Respublikasının Auditorlar Palatası auditor  xidmətinin dövlət tənzimlənməsini və  inkişafını təşkil edən, mülkiyyətçilərin əmlak hüquqlarını,  dövlətin, təsərrüfat subyektlərinin  və auditorların mənafelərini  müdafiə edən, öz fəaliyyətində respublikanın qanunvericilik aktlarından irəli gələn  tələblərə  sərbəst auditorlar və  auditor təşkilatları tərəfindən riayət olunmasına  nəzarət edən müstəqil maliyyə orqanıdır.

Auditorlar Palatasının əsas vəzifəsi mülkiyyət formasından asılı  olmayaraq bütün təsərrüfat subyektlərində maliyyə və mühasibat uçotunun dəqiq və dürüst aparılmasını təmin  etmək  məqsədilə  respublikada  auditor  xidmətinin  işini  təşkil etməkdən və  mövcud qanunvericiliyə uyğun olaraq onun  inkişafı və  fəaliyyətinin  təkmilləşdirilməsi  üçün  tədbirlər həyata  keçirməkdən ibarətdir.

Auditorlar Palatası  aşağıdakı  funksiyaları  yerinə yetirir:

· Azərbaycan  Respublikasında  auditor xidməti işlərini  təşkil  edir  və  tənzimləyir;
· Azərbaycan Respublikası ərazisində sərbəst auditorlara  və  auditor təşkilatlarına lisenziya verir, onların işlərinə və  auditor  təşkilatlarının  nizamnamələrinin «Auditor xidməti haqqında» Azərbaycan  Respublikası Qanununa  uyğunluğuna  nəzarət edir;
· sərbəst auditorların və  auditor  təşkilatlarının  uçotunu aparır;
· Azərbaycan  Respublikası ərazisində  auditor  xidməti ilə məşğul  olmaq hüququ  verən lisenziyaların verilməsi  üçün imtahanların  keçirilməsi qaydalarını hazırlayır və təsdiq edir;
· auditor fəaliyyəti ilə məşğul olmaq hüququ  verən lisenziyaların verilməsi üçün imtahan  komissiyasının tərkibini və əsasnaməsini hazırlayıb təsdiq edir, imtahan  haqqını  müəyyən edir;
· təsərrüfat subyektinin  maliyyə  və mühasibat  hesabatlarına  dair  Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin müvafiq  tələbləri nəzərə  alınmaqla auditor rəyinin formalarını, sərbəst auditorların və auditor  təşkilatlarının işi haqqında müxtəlif hesabat formalarını  hazırlayıb təsdiq edir;
· auditor təcrübəsinin  ümumiləşdirilməsi və  mövcud  qanunvericilik  aktlarının tətbiqi  məsələləri  ilə əlaqədar sərbəst  auditorlara  və  auditor  təşkilatlarına  məsləhətlər verir, auditor xidmətinin  inkişafı  və təkmilləşdirilməsi üçün təkliflər  hazırlayır və onların həyata  keçirilməsinə  nəzarət  edir;
· audit aparılmasına  dair təlimatlar, tövsiyələr və metodik göstərişlər hazırlayır;
· auditor  xidməti göstərilməsinin  forma  və  metodlarına  dair  normativ sənədlər  tərtib edir, milli  və  beynəlxalq  təcrübənin daimi öyrənilməsi əsasında  müvafiq  tövsiyələr hazırlayır;
· peşə funksiyalarını  lazımi  səviyyədə yerinə yetirməməsi ilə  əlaqədar  sərbəst auditorlara və auditor təşkilatlarına qarşı sifarişçilərin iddialarına  respublikanın qanunvericilik  aktlarına müvafiq  surətdə baxılmasını  təmin edir;
· sərbəst auditorların və auditor təşkilatlarının hüquqlarının və qanuni  mənafelərinin qorunması  üçün müvafiq tədbirlər həyata  keçirir;
· sərbəst auditor, auditor təşkilatı, sərbəst xarici auditor və xarici auditor təşkilatının filialı  və (və ya) nümayəndəliyinin maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin «Auditor xidməti haqqında»  Azərbaycan Respublikası Qanununa  uyğunluğunu yoxlayır və işinə  nəzarət edir;
· təkrar  audit həyata keçirir;
· dövlət müəssisələrinin özəlləşdirilməsi və ya başqa məqsədlərlə əlaqədar olaraq təsərrüfat subyektlərinin əmlaklarının  qiymətləndirilməsinin  düzgünlüyünə  auditor  rəyləri verir.

Palatanın  aşağıdakı  səlahiyyətləri vardır:

· sərbəst auditorların və  auditor  təşkilatlarının  apardıqları auditin  keyfiyyətini  yoxlamaq və auditin aparılmasında qanun  pozuntusuna  yol verildikdə  auditor  fəaliyyəti ilə məşğul olmaq hüququ  verən  lisenziyanı geri almaq;
· sərbəst auditorlardan və auditor  təşkilatlarından  müəyyən  edilmiş  formada  hesabat  almaq;
· öz səlahiyyətləri  daxilində  sərbəst auditorlara və auditor təşkilatlarına icrası məcburi olan təlimatlar və metodik  göstərişlər vermək;
· sərbəst auditorlar və auditor təşkilatları ilə onların sifarişçiləri arasında baş verən müxtəlif xarakterli mübahisələrə  baxmaq;
· auditorların fəaliyyəti üzrə şikayətlərə baxıb onları həll  etmək;
· təcrübə mübadiləsi və mütəxəssislər hazırlanması  məqsədilə auditor fəaliyyəti  ilə məşğul olan beynəlxalq  təşkilatlarla  işgüzar əlaqələr yaratmaq və xarici ölkələrdə  audit məsələləri üzrə Azərbaycan Respublikasının  mənafeyini təmsil etmək;
· auditor  kadrlarını hazırlamaq və təkmilləşdirmək;
· auditor təşkilatları təsis etmək;
· Palatanın səlahiyyətinə  aid olan  auditor  xidmətinə dair başqa məsələləri həll etmək.

1996-cı il aprel ayında Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi  tərəfindən Auditorlar Palatası sədrinin təyin edilməsi ilə Palata faktiki olaraq  fəaliyyətə başlamışdır.