AZƏRBAYCAN VƏ RUSİYA AUDİTİNİN İNKİŞAFI NAMİNƏ
Rusiya Auditorlar Kollegiyası Mərkəzi Şurasının sədri Aleksandr Ruf başda olmaqla, kollegiyanın nümayəndə heyəti dörd gün ərzində Azərbaycanda işgüzar səfərdə olmuşdur.
30 mart 2009-cu il tarixində Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatasında Rusiya Auditorlar Kollegiyası ilə Əməkdaşlıq haqqında sazişin imzalanması mərasimi olmuşdur.
Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatasının sədri, iqtisad elmləri doktoru, professor Vahid Novruzov mərasimi açaraq qonaqları salamlamış, Azərbaycanda auditin təşəkkülü və inkişafı tarixi barədə qısaca məlumat vermişdir. O, xüsusi qeyd etmişdir ki, Azərbaycanda auditin meydana gəlməsi və təşəkkül tapması ulu öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır, Prezident İlham Əliyev isə maliyyə nəzarəti, şəffaflıq məsələlərini dövlət siyasəti səviyyəsinə qaldırmışdır.
Rusiya Auditorlar Kollegiyası Mərkəzi Şurasının sədri, iqtisad elmləri namizədi Aleksandr Ruf Azərbaycan auditorları ilə əməkdaşlığın onlar üçün böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini, məhz buna görə iki peşə qurumunun indiki inkişaf mərhələsində bu əməkdaşlığı genişləndirmək və möhkəmləndirmək zərurəti olduğunu qeyd etmişdir. O, başçılıq etdiyi qurum barədə məlumat verərək demişdir ki, Rusiya Auditorlar Kollegiyası özünütənzimləyən audit birliyidir. Onun təsis yığıncağı 1992-ci il iyunun 17-də keçirilib. Kollegiyaya audit, mühasibat və maliyyə fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki və hüquqi şəxslər üzv ola bilər. 2009-cu il yanvarın 1-nə Rusiya Auditorlar Kollegiyasının 1810 fərdi (auditor) və 500 kollektiv (auditor təşkilatları) üzvü olmuşdur. Rusiya Auditorlar Kollegiyasının fəaliyyətinin əsas istiqamətləri aşağıdakılardır:
• Rusiyada auditor fəaliyyətini tənzimləyən qanunvericilik aktları layihələrinin işlənib hazırlanmasında iştirak etmək;
• Rusiyada auditin inkişaf konsepsiyasını işləyib hazırlamaq;
• Auditor fəaliyyəti standartlarının işlənib hazırlanmasında və tətbiqində iştirak etmək;
• auditin keyfiyyətinə nəzarətin əsas prinsiplərini və konkret metodikasını işləyib hazırlamaq;
• dövlət maliyyə və vergi orqanları, müvafiq nazirliklər ilə qarşılıqlı fəaliyyəti təşkil etmək.
Rusiya Auditorlar Kollegiyası öz üzvlərinin audit standartlarına və peşə etikası məcəlləsinə riayət etməsi üzərində nəzarəti həyata keçirir, kollegiyanın tədris-metodik mərkəzi isə auditorların və mühasiblərin ixtisasartırılması ilə ardıcıl məşğul olur.
Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatası kimi, Rusiya Auditorlar Kollegiyası da 2008-ci il noyabrın 13-də Beynəlxalq Mühasiblər Federasiyasına (IFAC) tamhüquqlu üzv qəbul edilmişdir. Kollegiya, həmçinin, Avrasiya Sertifikatlı Mühasiblər və Auditorlar Şurasının yaradıcılarından və üzvlərindən biridir (Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatası 2007-ci ilin aprelində bu Şuraya üzv olmuşdur).
Dərin minnətdarlıq hissi ilə qeyd edilmişdir ki, Rusiya Auditorlar Kollegiyası ilə Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatası arasında ilk əməkdaşlıq sazişi ulu öndər Heydər Əliyevin xeyir-duası ilə 1999-cu il martın 19-da Mockva şəhərində imzalanmışdır: Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1999-cu il 25 fevral tarixli sərəncamı ilə həmin sazişi imzalamaq səlahiyyəti Azərbaycan Respublikası Auditorlar Palatasının sədri cənab Vahid Novruzova verilmişdir.
İndiki saziş peşə fəaliyyəti sahəsində 1999-cu il 19 mart tarixli əməkdaşlıq haqqında sazişlə əsası qoyulmuş qarşılıqlı münasibətlərin daha da möhkəmləndirilməsi məqsədini güdür. Bu sazişin əsas məqsəd və vəzifələri aşağıdakılardır:
• Tərəflərin dövlətləri arasında əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsinə kömək edən peşə fəaliyyətinin həyata keçirilməsi zamanı fəal surətdə birgə fəaliyyət göstərmək;
• Mühasibat uçotu və audit sahəsində inteqrasiya proseslərinin daha da inkişaf etməsinə hərtərəfli yardım göstərmək;
• Milli müstəqil audit təsisatlarının daha da təşəkkül tapmasına və inkişaf etməsinə yönəlmiş ümumi peşə maraqlarını müəyyənləşdirmək;
• Tərəflərin mütəxəssisləri arasında işgüzar ünsiyyət üçün əlverişli şərait yaratmaq;
• Peşə norma və standartlarının işlənib hazırlanması, tətbiqi və yerinə yetirilməsi üzərində nəzarətin təşkili üzrə Tərəflərin səylərini birləşdirmək;
• Mühasibat uçotu və audit üzrə qanunvericilik və normativ aktların layihələri üzərində birgə işlər aparmaq;
• Mühasibat uçotu və audit sahəsində mütəxəssislərin hazırlanmasını və ixtisasının artırılmasını təşkil etmək;
• Bir-birinin təcrübəsinin öyrənilməsi, mübadiləsi və aktuallaşdırılması, audit praktikası məsələlərinə dair qarşılıqlı məsləhətləşmələrin keçirilməsi üzrə işlər görmək;
• İnformasiya texnologiyalarının və nəşriyyat fəaliyyətinin inkişaf etdirilməsində iştirak etmək;
• Xarici və beynəlxalq peşə birlikləri ilə qarşılıqlı fəaliyyət göstərmək.
Sazişin həyata keçirilməsi məqsədilə Tərəflər aşağıdakı istiqamətlər üzrə qarşılıqlı fəaliyyətlərini təşkil edirlər:
• Qanunvericiliklə tənzimlənmə məsələləri də daxil olmaqla, peşə fəaliyyəti barədə bir-birinə informasiya təqdim etmək;
• Əməkdaşlıq proqramlarının həyata keçirilməsi çərçivəsində elmi, texniki, iqtisadi və sair informasiya, habelə standartlar, metodik göstərişlər, proqramlar, qaydalar və digər razılaşdırılmış peşə layihələri mübadiləsi aparmaq;
• Qarşılıqlı surətdə maraq kəsb edən problemlər üzrə təkliflər işləyib hazırlamaq məqsədilə məsləhətləşmələr, birgə işgüzar görüşlər və tematik seminarlar keçirmək;
• Auditor və mühasib fəaliyyəti standartlarının işlənib hazırlanması və tətbiqi, auditorların və mühasiblərin hazırlanması, attestasiyası və ixtisasının artırılması, onlar tərəfindən peşə etikası məcəlləsinin tələblərinə riayət olunması, onların peşə fəaliyyətinin keyfiyyəti üzərində nəzarətin həyata keçirilməsinin təşkili məsələləri də daxil olmaqla, peşə fəaliyyəti məsələlərinə dair təcrübə mübadiləsinin aparılması və qarşılıqlı yardımın göstərilməsi üzrə tədbirlər təşkil etmək;
• Beynəlxalq sertifikatlaşdırma və attestasiya proqramları üzrə mütəxəssislər hazırlanmasını əhatə edən birgə tematik seminarlar və tədris tədbirləri keçirmək, habelə beynəlxalq elmi-praktik konfranslar və simpoziumlar təşkil etmək;
• Tərəflərin keçirdiyi peşə tədbirlərində iştirak etmək;
• Tərəflər üçün maraq kəsb edən məsələlər üzrə çap etdirilmiş materialların mübadiləsini aparmaq;
• Mühasiblərin və auditorların xarici və beynəlxalq peşə ittifaqları və birlikləri ilə əməkdaşlığın təşkili üzrə birgə addımlar atmaq. Beynəlxalq təşkilatlarda Tərəfləri təmsil və maraqlarını müdafiə etmək. Təhsil və peşə fəaliyyəti məsələləri üzrə Beynəlxalq Mühasiblər Federasiyası, Avrasiya Sertifikatlı Mühasiblər və Auditorlar Şurası və digər təşkilatlar ilə qarşılıqlı fəaliyyəti təşkil etmək.
İmzalanma mərasimindən sonra Rusiya Auditorlar Kollegiyası Mərkəzi Şurasının sədri Aleksandr Ruf və kollegiyanın icraçı direktoru Nataliya Melnikova Rusiyada auditor fəaliyyətinin təşkili və tənzimlənməsi təcrübəsi barədə toplaşanların suallarını cavablandırmışlar.
Sazişin imzalanması mərasimindən əvvəl Rusiya Auditorlar Kollegiyasının nümayəndələri Fəxri xiyabanda ulu öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etmiş, habelə görkəmli alim Zərifə Əliyevanın məzarı önünə tər çiçək dəstələri qoymuşlar.
Bakıda olduğu günlərdə rusiyalı qonaqlar həmçinin Heydər Əliyev Fondunda olmuş, azərbaycanlı həmkarları ilə təcrübə mübadiləsi etmiş, Azərbaycan paytaxtının görməli yerləri ilə tanış olmuşlar.
Foto Bəbir NƏCƏFOVUNDUR
